BDP Dersim Milletvekili Halis tarafından Meclis Başkanlığına sunulan teklifte Alevi inanç topluluğunun en temel hakkı olan ibadethanesi olan Cem Evlerinin yok sayıldığı belirten Halis, 2981 sayılı İmar ve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 sayılı İmar Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanunda ve 3194 sayılı İmar Kanunu’nda değişiklik yapılması talebiyle hazırladığı yasa teklifini TBMM Başkanlığı’na sundu.

Halis, teklifin gerekçesinde, Anayasa’nın 2. maddesinin devleti, “demokratik, laik, sosyal, hukuk” nitelikleriyle tanımladığını, 10. maddesinde, “din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayrım gözetilmeksizin herkes kanun önünde eşittir”, 24. maddesinde, “herkes vicdan, dini inanç ve kanaat hürriyetine sahiptir” hükmüne yer verildiğini anımsatarak, buna rağmen başta Aleviler olmak üzere, farklı inanç sahiplerinin dışlandığını ve haklarından mahrum bırakıldıklarını kaydetti.

Alevilerin ibadethaneleri olan cemevlerinin yok sayıldığını belirten Halis,  “Aleviler ve hakları konusunda her ne kadar inkârdan kısmen kabul noktasına gelinmişse de, devletin ve hükümetlerin bu hakları vermesi yönünde bir gelişme göstermedikleri gözlenmektedir. Dolayısıyla toplumda boy veren huzursuzluk, demokrasinin rayına oturmasını da geciktirmektedir” dedi.

Halis’in, “ibaadet yerleri” ibaresinin  “cami, cem evi, mescit, kilise, sinagog, havra” olarak değiştirilmesine ilişkin kanun teklifi şöyle:

“MADDE 1-)  2981 sayılı İmar ve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 sayılı İmar Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanunda ve 3194 sayılı İmar Kanununda yer alan “ibadet yeri”  ibareleri  “cami, cem evi, mescit, kilise, sinagog, havra” olarak değiştirilmiştir.

MADDE 2-) Bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 3-) Bu kanun hükümlerini bakanlar kurulu yürütür.”

NWD

Bazı söylemlere göre de Xızır günleri Ocak ayının son ve Şubat ayının ilk haftasına denk düşer.

Xızır Günleri başladığında, ev halkı zevkli bir çalışmaya girer. Evin her tarafı temizlenir. Toprak evlerin tabanları ve duvarları beyaz toprakla şerbetlenerek sıvanır ve evin içini hoş bir koku kaplar. Yün yataklar havalandırılır, bütün çarşaflar yıkanır ve gelecek misafirlerin şahsında haneye Xızır’ın uğrayacağına inanılır. İlkbahar temizliğini andıran bu gelenek bir nevi yeni baharı selamlama anlamı taşır. Xızır Günleri’nde Çarşamba gecesi müsahip olanlar birbirini ziyaret eder. Bu ziyaretin anlamı ise, geçmiş bir senenin muhasebesi üzerine muhabet etmek ve karşılıklı lokma alıp vermektir.

Xızır Orucu’nun üçüncü günü (Xelyas Günü) mezarlıklar ziyaret edilir; Hak’a yürümüş insanların hayır duaları okunur ve ölenler bu şekilde bir kez daha anılırlar. Mezar başında çıla (mum) yakmak da bu geleneğin kutsal bir bölümüdür. Xızır ayında üç gün oruç tutulur, Xızır Cemleri yapılır, semahlar dönülür, kurbanlar kesilir, Xızır için niyaz-lokma pişirip çevreye dağıtılır.

Dersim’de Xızır adlari

Xızır inancının oldukça yoğun olarak yaşatıldığı Dersim’de Xızır’ın adı oldukça sık kullanılır. Xızır Gölü (Golê Xızıri), Xızır Köprüsü (Pırde Xızıri), Xızır Kayası (Kemerê Xızır), Xızır Ayağı (Lınga Xızır), Xızır Nişangahı (Nişangê Xızır), Xızır Geçiti (Gavanê Xızıri) ve Xızır Evi veya mekAnı (Bone Xızıri) vardı. Bunun yanında kimi ilçelerde bile Xızır ismine bağlanır: Hozat Xızır’ı (Xızırê Xozati) veya Kırmızı Köprü Xızır’ı (Xızıre Pırdê Suri).

NWD