Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın İstanbul’da 1,5 milyon riskli konutun belirlenen iki rezerv alan olan Anadolu ve Avrupa yakasına taşınması planına karşı İBB Genel Sekreter Yardımcısı Dr. Buğra Gökce’den ikaz geldi.
Askeri alanlar kullanılsa dahi bu alanların bu ölçekte konut üretimi için kâfi olmadığına vurgu yapan Gökce, “İstanbul’da bu alan yalnızca Kuzey neslinde var. Hasebiyle su kaynaklarının ve yeşil alanların bulunduğu bölge yapılaşmaya açılacak. Ankara nüfusu kadar bir nüfusun kuzey jenerasyonuna yerleştirilmesi halinde İstanbul için çok kritik doğal ve ekolojik kaynaklar yok olacak, bu da kentin sürdürülebilir bir biçimde varlığını devam ettirmesi istikametinde değerli bir risk yaratacak” dedi.
Bakanlık İstanbul'da 1,5 milyon konutun riskli olduğunu, 194 bin binadaki bu konutların rezerv alanlara taşınacağını ifade etti.
Bir şehir plancısı olarak bakanlık ne planlıyor, nasıl sorunlar var ve ne yapılmalı paylaşmak isterim. ? pic.twitter.com/3fS8foYLSG
— Dr. Buğra Gökce (@gokcebugra) March 28, 2023
TARLABAŞI, AYAZMA VE SULUKULE’Yİ ÖRNEK GÖSTERDİ
Gökce, değerli bir öteki mevzunun ise üretilen konutların kim tarafından sahipleneceği olduğunu tabir ederek şunları söyledi:
“Daha evvelki projelerde beşerler meskenlerini kaybederken kent sürgünü oldular. Varsıl olanlar üretilen konutları yatırım hedefiyle ikinci, üçüncü konut olarak aldı. Hasebiyle bir sermaye transferi yaşandı. Tarlabaşı, Ayazma, Sulukule’de yapılan projelerde beşerler alışkın oldukları toplumsal ağları, istihdam imkanlarını, okulları, dayanışma ağlarını ve mahalle ilgilerini kaybettiler. 5 milyon insanın taşınması halinde benzeri problemlerin yaşanması beklenen.”
GÖKCE’DEN 12 MADDE
Gökce, 12 unsur sıralayarak yapılması gerekenleri paylaştı. İşte Gökce’nin konutlar, yapı materyalleri ve başka değerli hususlar için paylaştığı hususlar…
“Yerinde dönüşüm uygulaması genişletilmeli. Hak sahipleri ve kiracıları kapsayacak biçimde dönüşüm yapılan binada oturanlara kira dayanağı verilmeli. Mevzuat buna uygun hale getirilmeli. Böylece hak sahipleri için dönüşüm olumlu hale getirilmeli.
Yapı güçlendirilmesi için bilim insanları ve uzmanların iştirakiyle geniş kapsamlı bir mevzuat üretilmeli. Bilhassa riskli fakat güçlendirilmesi halinde vatandaşın can güvenliğini tehdit etmeyecek yapılar süratle güçlendirme ve dönüşüm sürecine katılmalı.
Evini yenilemek yahut güçlendirmek isteyenlere uzun vadeli bir kaç yıl ödemesiz kredi ve faiz takviyesi verilmeli.
Esnek ve güçlü yapı gereçleri ile inşaat yapılması özendirilip kolaylaştırılmalı.
Denetim süreçleri hayata geçirilip yaptırımlar af olmadan uygulanmalı.
Boş konut stoğu aktif değerlendirilmeli, kademeli emlak vergisi ve konutunu riskli yapıdan çıkan yurttaşa veren konut sahibine vergi indirimi değerlendirilmeli.
TOKİ’nin asli misyonu olan toplumsal konut üretimi yerine getirilmeli ve vatandaşlar nitelikli konutlara kavuşmalı.
İstanbul’daki nüfus baskısı ve yoğunluğu azaltılmalı. Planlama mantığı ile Kırklareli – Bilecik sınırına istihdam taşınmalı. Bölgesel ekonomik ve toplumsal farklılıkları azaltacak bir kalkınma anlayışıyla İstanbul’daki nüfus Anadolu’ya yayılmalı.
Merkez Bankası ile kamuya ilişkin bankalar ile finans kuruluşlarının genel merkezlerinin Ankara’ya taşınması sağlanarak, Ankara’nın Başşehir olma hüviyeti korunarak, geliştirilmeli. İstanbul’da bir afetin yaratacağı ekonomik yıkım riski bu yolla azaltılmalı.
Planlı bir usulle İstanbul’da nüfus baskısı yaratan sığınmacı ve kaçak göçmen sorunu ortadan kaldırılmalı.
Konut satışı yoluyla vatandaşlık verme uygulaması ile yabancılara konut satışı Kanada örneği üzere kısıtlanmalı.
Yerel idare ile merkezi idare ortasında eşgüdüm içerisinde, uzmanların, bilim insanlarının ve İstanbulluların iştirakiyle süreç planlanmalı, şeffaf olarak yürütülmeli, İstanbul’un tarihi dokusu ve sosyolojik bedelleri korunmalı.”
‘ORTAK AKILLA HER SORUNU ÇÖZERİZ’
Gökce, kelamlarını şöyle sürdürdü:
“Türkiye’nin elindeki kapasite hakikat bir planlama ve kalkınma mantığı ile kullanılırsa İstanbulumuzu afete dirençli hale getirebilir, insanlarımızın enkaz altında kalmasını, Türkiye iktisadının de büyük bir tahribata uğramasını engelleyebiliriz. Ortak akılla her sorunu çözeriz.”