ÇEVREDEKİ İNSANLARIN HÜZNÜNÜ HİSSEDEBİLİRLER
Seven yaş kümesine nazaran çocukların vefat kavramını nasıl anlamlandırdıklarını şu sözlerle Göztepe escort paylaştı
Küçük çocuklar vefat kavramını anlamakta zorluk çekerler
0 2 yaşındaki bebekler yakınlarının öldüklerini anlayamazlar ancak onların yokluğunu ve etraflarındaki insanların hüzünlerini hissedebilirler Böylelikle yakınlarında bulunan insanlara reaksiyonlar verirler
3 Caddebostan escort bayan 5 yaşlarında çocuklar soyut düşünemedikleri için mevti tam olarak algılayamazlar Bütün beden işlevlerinin durduğunu anlamaya çalışırlarken mezarda kim ona yemek verecek nasıl su içecek üzere sorular sorabilirler
6 9 yaş Escort Bağdat Caddesi vefat kavramının anlaşılmasında bir geçiş yaşıdır Çocuklar mevti biyolojik işlevlerin durması ve bir bitiş olarak anlamaya başlarlar
12 FARKLI TEPKİ
Ölüm karşısında çocukların yaygın olarak şok inanmama dehşet itiraz hissizlik yahut donup kalma hatta gülme üzere tepkiler verebileceklerini belirten Seven çocukların etrafındakilerin mevti karşısında nasıl reaksiyonlar gösterdiğini şu sözlerle sıraladı
“Araştırmalarda mevt karşısında 12 farklı reaksiyon davranışı belirlenmiştir Çocuğun mevt karşısında vereceği yansılar çocuğun yaşına ölen kişinin yakınlık derecesine çocuğun ölen bireyle alakasının yapısına ve vefat nedenine nazaran değişir
Korku Çocuklar yaşadıklarından ve sevdikleri birinin mevti karşısında korktuklarını güvendikleri büyükleri ile daima birlikte olmak ve fizikî temas kurmak isteyerek gösterebilirler Güvendiği yetişkini görmediğinde endişelenebilir gece onlarla uyumak isteyebilir ışığın açık kalmasını isteyebilirler
Uyku zahmeti Çok genel görülebilir Şayet uyku mevti tanım etmek için kullanılıyorsa çocuk uyumadan korkabilir Mesela uzun ve bir daha uyanamayacağı bir uykuya daldı halinde vefat açıklanmış ise çocuk uyumaktan korkabilir Aynı formda çocuk uykudayken sarsıntı üzere travmatik bir olay yaşamış olması yeniden çocuğun uyumaktan korkmasına neden olur Gün uzunluğu mevtten kederlenemeyen çocuklar bu yüzden fazlaca düş ve kabus görebilirler gece boyunca uyanabilir ağlayabilir inleyebilir yahut uykusunda konuşabilir
Üzüntü ve hasret Genelde çocuklar güç hislerle yetişkinler kadar düzgün baş edemediklerinden ıstırap ve hasret üzere hisleri kendilerinden uzak tutmaya çalışırlar Bu çocukların üzülmediği yahut sevdiklerini özlemedikleri manasına gelmez Çocukların keder müddetleri yetişkinlerinkinden daha kısa olduğundan yetişkinler çocukların kendileri kadar üzülmediklerini düşünebilir Bu büsbütün yanlış bir inanıştır Çocuklar üzülür ve hasret duyarlar Bu durum çok uzun yıllar da devam edebilir Küçük çocuklar kültürel yas uygulamalarının farkında olmadıklarından yas durumu yönetme konusunda yetişkinlere nazaran daha yalnızdırlar
Suçluluk Birtakım çocuklar vefattan kendilerinin sorumlu olduklarını düşünürler Bu his ve kanıların yanlış olduğu çocuğa uygun bir lisanla anlatılmalıdır D epremi çocuğun yaptığı bir kusur yahut durumla ilişkilendirip anlatmak ömür uzunluğu suçluluğun devam etmesine neden olabilir ”
ÇOK VAKİT GEÇMEDEN SÖYLENMELİ
Çocuğa bir yakınının öldüğünün nasıl söz edilmesi gerektiğini de aktaran Seven şu biçimde sıraladı
Mevt haberi için çok vakit geçmeden söylenmesi gerekir Çocuklar kendi yakınlarından gelen meselelerle baş etmede daha başarılı oldukları için vefat haberini aile üyelerinden çocuğa yakın olan birinin vermesi daha gerçek olur
Mevt haberini verecek kişinin açık ve dürüst olması gerekir Anlatacaklarına konsantre olmalıdır Çocuğun soruları açık ve net formda cevaplandırılmalıdır Dolambaçlı tabirlerden abartmalardan gereksiz ilişkilendirmelerden yahut sebep sunmaktan ve soyut tabirlerden kaçınılmalıdır Bu durum çocuklar için baş karıştırıcı ve aldatıcı olabilir
– Ölümün uykuya ya da seyahate benzetilmesi çocuğun başını karıştırır Zira çocuk uyuyan birinin uyanacağını seyahate giden birinin geri döneceğini düşünür Vefatın ömrün sonu olduğunu ve ölen birinin asla geri gelmeyeceğini çocuğa uygun bir lisanla anlatmak gerekmektedir Ölen kişinin bütün beden işlevlerinin durduğunu yani nefes alamayacağını yemek yiyemeyeceğini oyun oynayamayacağını da anlatmak gerekmektedir
Yetişkinler çocukların mevt ile ilgili ne düşündüklerini anlamak için çocukları çok dikkati dinlemelidirler Çocukların sordukları soruların gerisinde yatan telaşlara karşı hassas olmaları ve verdikleri karşılıklarla çocukları rahatlatmaları gerekmektedir
RUTİN TERTİBE DEVAM ETMESİ DAHA SAĞLIKLI
Seven yas yaşayan çocuğa yaklaşımın nasıl olması gerektiğini ise şu tabirlerle kelamlarını bitirdi
Bağlanma için değerli olan 0 2 yaş periyotta bebeğin bağlandığı kişinin ölmesi bebek için kıymetli duygusal sorunlara yol açabilir Bu türlü bir durumda bebeğin hayatına inanç vererek bebeğin gereksinimlerini vaktinde ve uygun biçimde giderebilecek bir yetişkinin girmesi bebeğin bu devri daha kolay atlatabilmesini sağlar
Çocukların hislerini fark etmelerine hislerini isimlendirmelerine ve hislerini ayırt etmelerine yardımcı olunmalı Çocuklar hislerini açık bir halde göstermeleri için desteklenmeli Tıpkı vakitte yetişkinin de kendi his ve niyetlerini çocuk ile paylaşması çocuğun his ve fikirlerini anlamlandırmasında destekleyici olacaktır
– Yas yaşayan çocuklar tekraren birebir soruları sorabilir Sabırla soruları yanıtlandırmak gerekir
– Çocuk lisan ile söz edemediği durumları fotoğraflarıyla ve oyunlarıyla gösterir Bu sebeple çocuğun olanlarla ilgili fotoğraflar yapmasına ve oyunlar oynamasına taban hazırlanmalıdır Çocuk tekraren tıpkı şeyleri çizebilir yahut oynayabilir Bu çocuğun rahatlamasını sağlayacaktır
– Bu devir içerisinde çocuğun öteki bir yere gönderilmesi kıymetli toplumsal ve duygusal sorunlara yol açabilir Çocuk mevtle ilgili süreci görmediğinden vefatı anlaması ve kabullenmesi daha güç olabilir Bu periyotta çocuğa en yakın olan bireylerle kalması mümkünse rutin nizamına devam etmesi bu periyodu daha sağlıklı atlatması acısından değerlidir Bu sebeple çocuğun en kısa vakitte kreş ya da okula gitmesine imkan sağlanmalı
– En kısa müddette olağanlaşma için gerekli adımlar atılmalı okul olağanlaşma sürecini programlı bir biçimde yürütmelidir ”