Kahramanmaraş merkezli zelzelelerde büyük yıkımın meydana geldiği Hatay’da Konya Teknik Üniversitesi öğretim üyeleri tarafından teknik inceleme ve müşahede raporu tamamlandı.
Hazırlan raporun sonucunda “Bölgedeki binalara ilişkin hasarlar; gereç kalitesizliği ve yetersizliği, yapı tasarımı yanılgıları, personellik yanılgıları, yapı elemanlarındaki hasarlar, yapılardaki göçme sistemleri, yere bağlı sorunlar, yol ve kaplama hasarları formunda ele alınmıştır. Hasarların oluşma nedenleri genel olarak yer direncinin düşük olması, gereç kalitesizliği, taşıyıcı eleman boyutlarının yetersiz olması, personellik ve tasarım kusurları biçiminde tespit edilmiştir. Felaketin büyüklüğünü ortaya koymak gerek. Olağan bir büyüklükle anlatılacak bir zelzele değil” sözlerine yer verildi.
‘YIKILAN YAPILARIN YÜZDE 95’İ 2000 ÖNCESİ’
Tespit çalışmaları lideri, üniversitenin İnşaat Mühendisliği Kısım Lideri Prof. Dr. Mehmet Kamanlı, yıkılan binaların büyük kısmının 2000 öncesi inşa edilen yapılar olduğunu açıkladı.
Prof. Dr. Kamanlı, “Nelerin yapıldığı, nelerin yapılmadığını laboratuvar olarak ne görmemiz gerekiyorsa o bölgede ziyadesiyle yaşadık ve rapor haline getirdik. Zelzelenin etkilediği tüm coğrafyada ortalama yüzde 95 oranında 2000 öncesi yapıların yıkıldığını söylemiyorum, göçtüğünü söylüyorum. Bütün can kayıplarımızın böylece olduğunu söylüyorum. Zelzele tasarım sınıfı açısından dönemimiz 475 yıl. Bu Adapazarı zelzelesinde 0.45 G tekabül ediyor. Yani yapı yükünün yüzde 45’i. Kahramanmaraş sarsıntılarında 1.4’e çıkan sayılar kelam konusu. Burada zelzele tasarım sınıflarını aşmış bir sarsıntı. 475 yıl evvel olan sarsıntı bu büyüklükte olmuş, lakin 475 yıl sonra olması gereken zelzele 8 saat ortayla bir daha olmuş. Bu bir asırların felaketidir” dedi.
‘BİLE BİLE MEZARIMIZDA OTURUYORUZ’
- “Bir yönetmeliğimiz var ancak bilhassa mühendislik hizmeti almamış yapı sayımız çok. Maalesef gereken ihtimamı göstermiyoruz. Beşerler oturdukları binalarla ilgi durum tespitlerini bir an evvel yaptırmalılar. Bile bile biz mezarımızda oturuyoruz. Yeni zelzelelerle karşılaşacağız. Daha ciddileriyle de karşılaşacağız. Buna biz hiç hazır değiliz. 1999 sarsıntısını yaşadık, hazır olmadığımız görüldü.
- Şimdi 6 Şubat’ı yaşadık. Kaç 6 Şubat yaşayabiliriz bilmiyorum. Bizim yapı stoklarımız berbat. Kentlerimizdeki yapıların durumunu bilmiyoruz. Aslında biliyoruz, nereye elimizi atsak, elimizde kalacak. Beton kalitemiz makûs, donatı yetersiz. Yer kurallarımız makus. Nereden karot numunesi alsak 8-9’larda çıkıyor beton ortalaması. Bu da dayanıklılık yok demek.”