Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat’taki zelzelelerin akabinde, beklenen Marmara zelzelesi nedeniyle bütün dikkatler İstanbul’a çevrildi.
Kentte 2000 yılı öncesinde inşa edilen çok sayıda yapı bulunuyor. Bu yapıların bir kısmı ise Marmara Denizi’ne yakın ilçelerde yer alıyor.
Uzmanlar, birden fazla eski sarsıntı yönetmeliğine nazaran yapılmış olan binaların, zayıf taban yapısından ötürü muhtemel bir sarsıntıda hasar görmemesi için mevcut zelzele yönetmeliğine uygun formda süratle yenilenmesi gerektiği konusunda ikazda bulunuyor.
AA muhabirine açıklamada bulunan İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) İnşaat Mühendisliği Geoteknik Kısmı Öğretim Üyesi Dr. Ümit Karadoğan, İstanbul’un tarih boyunca sarsıntıların yaşandığı bir kent olduğunu söyledi.
İstanbul’da geçmişte meydana sarsıntılar nedeniyle önemli yıkımların yaşandığını belirten Karadoğan, “İstanbul’da 200-250 yıllık dönemlerde büyük zelzeleler oluyor. İstanbul’da son periyotlarda bir sarsıntının yaşanacağı uzmanlar tarafından öngörülüyor” dedi.
Beklenen zelzele nedeniyle tüm gözlerin İstanbul’a çevrildiğini lisana getiren Karadoğan, kelamlarına şöyle devam etti:
“Bu nedenle İstanbul’un yer yapısı gündeme geldi. İstanbul çok değişken bir yer yapısına sahip, bölge bölge değişebiliyor. Avcılar, Küçükçekmece, Büyükçekmece alüvyon yerlerden oluşuyor. Bu nedenle bu yerler problemli yerler. Anadolu Yakası’nda Maltepe ve Kartal’ın kıyı tarafları yer açısından dertli. Kuzeye gitgide yer daha çok kayalardan oluşuyor. Fatih’te, Eminönü bölgesi hariç yer sağlam. Eminönü’nde dolgu taban bulunuyor ancak Ayasofya, Süleymaniye’nin olduğu kısım kayalardan oluşuyor, buralarda yer güçlü. Ancak bir ilçeye büsbütün düzgün demek hakikat değil. Her ilçenin taban yapısına parsel parsel bakmak gerekiyor. Bir yerin zeminin düzgün olması zelzeleye hazırlıklı olma acısından kâfi değil.“
“İSTANBUL’UN MARMARA’YA HUDUT OLAN YERLERİ ALÜVYON TOPRAKTAN OLUŞUYOR”
Zemin yapısı nedeniyle İstanbul’da Marmara Denizi’ne yakın ilçelerde toprak yapısının zayıf olduğunu vurgulayan Karadoğan, “İstanbul’un Marmara’ya hudut olan yerleri alüvyon topraktan oluşuyor. Bu nedenle kıyı tarafları birinci derecede zelzeleden etkilenecek yerler. Buradaki yapıların mevcut sarsıntı yönetmeliğine uygun halde gözden geçirilmesi, güçlendirilmesi yahut yine yapılması gerekiyor. Uygun yer etüdü yapılarak yanlışsız biçimde buraya konutları yapmamız lazım” sözlerini kullandı.
“KENTSEL DÖNÜŞÜMÜN BİLHASSA MARMARA’YA KIYISI OLAN YERLERDE HIZLANDIRILMASI LAZIM”
Dr. Recep Özay ise İstanbul’un Tuzla’dan Gümüşyaka’ya kadar uzanan kıyı kesitindeki birden fazla yerin, yumuşak yerden oluştuğunu belirtti.
Sahil kesitlerinde ayrıyeten korozyonun da fazla olduğunun altını çizen Özay, “Örneğin Zeytinburnu ve Yeşilköy’de korozyon tesirli. Avcılar’da ise yer yumuşak, kil katmanı var. Beylikdüzü civarında 2000 öncesi eski yapılarda taban etüdü yok. Büyükçekmece’nin ise tabanı dertli. Fatih’in Samatya ve Yedikule mahallerinde yer tarafından problemler var” diye konuştu.
Özay, Büyükçekmece’den Silivri’ye kadar uzanan yazlıkların tehlike altında olduğunu vurgulayarak, şunları kaydetti:
“Buralarda denetimsiz bir halde 60’lı, 70’lı yıllarda yapılmış çok katlı binalar var. Binaların temel sistemleri çok korozyondan ziyan görmüş, materyal ve yer tarafından makûs durumda. Buradaki binaların çok acil riskli bölge ilan edilmesi lazım. Anadolu Yakası’nda Tuzla’da taban sorunlu yerler var. Lakin burada yapı stoğu çok eski değil. Kadıköy Fenerbahçe, Kurbağalıdere civarı taban makus.
Eski binalarda yer etüdü yok, üst yapı ve gereç de ömrünü tamamlamış. Kentsel dönüşümün bilhassa Marmara’ya kıyısı olan yerlerde hızlandırılması lazım. İstanbul’un birçok noktasında binalar eski yönetmeliğe nazaran yapıldı. Bilhassa 70’li, 80’li yıllarda yapılan binalarda yer raporu ve mecburiliği yoktu. Binalar yumuşak yer üzerine klâsik kurallar çerçevesinde yapıldı.”