Sağlık Emek Meslek Örgütlerinin Açtığı Davada Anayasa Mahkemesi nden Aile Hekimliği Ceza Yönetmeliği nin Mukavele Kartal Escort Feshi Hususuna İptal Kararı verildi
Mahkeme kararı ile ilgili TTB Hukuk Ofisi Görüşü Şöyle
Cumhurbaşkanlığı tarafından 30 Haziran 2021 de yayımlanan aile sıhhati merkezi çalışanları üzerinde yarattığı baskı nedeniyle ceza Kartal Escort Bayan yönetmeliği olarak isimlendirilen Aile Hekimliği Mukavele ve Ödeme Yönetmeliği ne karşı Türk Tabipleri Birliği nin TTB de içinde olduğu sıhhat emek meslek örgütleri tarafından açılan davada birinci kazanım elde edildi Escort Kartal
Danıştay 2 Dairesi nin Anayasa ya aykırılık münasebetini önemli bularak başvurduğu Anayasa Mahkemesi 5 Ağustos 2022 tarihinde Resmî Gazete de yayımlanan kararında ceza yönetmeliği ile tekrar düzenlenen Aile Hekimliği Kanunu nun 8 hususunun 2 fıkrasında yer alan sözleşmenin feshini gerektiren nedenler ibaresinin iptaline hükmetti
İptal kararına ait TTB Hukuk Ofisi tarafından hazırlanan bilgi notu şöyle :
Hekim kamuoyunda ceza yönetmeliği olarak isimlendirilen 30 06 2021 tarihli Resmî Gazete de yayımlanan Aile Hekimliği Mukavele ve Ödeme Yönetmeliği nin hukuka ters pek çok kararının iptali ve öncelikle yürütmesinin durdurulması istemiyle TTB ve sıhhat emek örgütleri tarafından dava açılmıştır İptali istenen düzenlemeler ortasında yönetmeliğin Sözleşmelerin Yenilenmemesi başlıklı 7 nci Sözleşmenin Feshi başlıklı 10 uncu ve Sözleşmenin İhtaren Sona Erdirilmesi başlıklı 11 inci unsurlarının ve yönetmeliğin ekinde yer alan Ek 3 Aile Hekimliği Uygulamasında Uygulanacak İhtar Puanı Cetveli de yer almaktadır Davada ayrıyeten bu unsurların desteği olan 5258 sayılı Aile Hekimliği Kanunu nun 8 unsurunun 2 fıkrasında yer alan sözleşmenin feshini gerektiren nedenler ibaresinin Anayasa ya karşıtlığı argümanımız önemli bulunarak iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi ne başvurulması da talep edilmiştir
Danıştay 2 Dairesi TTB ve öteki sıhhat emek örgütlerince ileri sürülen Anayasa ya karşıtlık argümanlarını önemli bularak Anayasa Mahkemesi ne başvurmuştur Anayasa Mahkemesi 05 08 2022 tarihli Resmî Gazete de yayımlanan E 2022 43 K 2022 81 sayılı kararında
- Anayasa nın 70 unsurunda yer alan Her Türk, kamu hizmetlerine girme hakkına sahiptir” halinde belirtilen hakkın yalnızca kamu hizmetlerine girmeyi değil kamu hizmetlerinde bulunmayı/kalmayı da teminat altına aldığı, sıhhat çalışanının mukavelesinin feshedilmesi suretiyle kamu hizmetinden çıkarılması sonucunu doğuran kuralın kamu hizmetlerine girme hakkına yönelik bir sınırlama getirdiği,
- Anayasa nın 49 maddesinde “Çalışma, herkesin hakkı ve ödevidir” denilmek suretiyle herkesin çalışma hakkına sahip olduğunun karar altına alındığı, 5258 sayılı kanunun 3. unsuru uyarınca Türk vatandaşı olmayan şahısların de anılan kanun kapsamında sıhhat çalışanı olarak görevlendirilebilmesinin mümkün olduğu gözetildiğinde kontratın feshini gerektiren nedenlerin yönetmelikle düzenlenmesini öngören kuralın Türk vatandaşı olmayan sıhhat çalışanlarının da çalışma hakkını sınırladığı,
- Anayasa nın 13 hususunda temel hak ve özgürlüklerin lakin kanunla sınırlanacağının karar altına alındığı buna nazaran temel hak ve özgürlükleri sınırlamaya yönelik bir yasal düzenlemenin şeklen var olmasının kâfi olmayıp yasal kuralların keyfiliğe müsaade vermeyecek halde muhakkak ulaşılabilir ve öngörülebilir düzenlemeler niteliğinde olması gerekeceği
- Temel hak ve özgürlükleri sınırlayan kanunun bu niteliklere sahip olmasının Anayasa nın 2 unsurunda teminata alınan hukuk devleti unsurunun de gereği olduğu hukuk devletinde yasal düzenlemelerin hem şahıslar hem de yönetim tarafından rastgele bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek halde açık net anlaşılır uygulanabilir ve objektif olması ayrıyeten kamu otoritelerinin keyfî uygulamalarına karşı esirgeyici tedbir içermesi gerektiği Kanunda bulunması gereken bu niteliklerin hukuksal güvenliğin sağlanması bakımından da zarurî olduğu
- Aile doktorları ve aile sıhhati çalışanlarının kontratlarının feshini gerektiren nedenlerin Cumhurbaşkanınca çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceğine ait kuralın yaptırım konusu aksiyonları belirlememek suretiyle ilgililerin hangi somut fiil ve olguya dayanılarak kontratlarının feshedileceğini makul bir açıklık ve katılıkta öngörebilmelerine yasal çerçevede imkân tanımadığı sıhhat çalışanlarının kamu hizmetlerine girme ve çalışma haklarını sınırlayan mukavelenin feshini gerektiren nedenlere ait genel prensiplerin ortaya konulup yasal çerçevenin çizilmediği mevzunun bütün detaylarıyla düzenlenmesi yönetmeliğe bırakılmak suretiyle yürütmeye sınırsız belgisiz geniş bir düzenleme yetkisi tanındığı bu prestijle kamu hizmetlerine girme ve çalışma hakkına sınırlama getiren kuralın makul ulaşılabilir ve öngörülebilir nitelikte olmadığı ve bu istikametiyle yasallık kaidesini taşımadığı
- Anayasa nın 7 maddesinde “Yasama yetkisi Türk Milleti ismine Türkiye Büyük Millet Meclisinindir. Bu yetki devredilemez” denildiği, yasama yetkisinin Türkiye Büyük Millet Meclisine ilişkin olması ve bu yetkinin devredilememesinin, kuvvetler ayrılığı unsurunun gereği olduğu, türevsel nitelikteki düzenleyici süreçler bakımından kural olarak kanun koyucunun genel sözlerle yürütme organını yetkilendirmesi kâfi olmakla birlikte Anayasa’da kanunla düzenlenmesi öngörülen bahislerde genel sözlerle yürütme organına düzenleme yapma yetkisi verilmesinin yasama yetkisinin devredilmezliği unsuruna karşıtlık oluşturabildiği, bu nedenle Anayasa’da yer alan temel hak ve özgürlüklerin sonlandırılması, vergi ve gibisi mali yükümlülüklerin konması ve memurların atanması, özlük hakları üzere münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen bahislerde kanunun temel asılları, prensipleri ve çerçeveyi belirlemiş olması gerektiği; kuralda Anayasa’nın kanunla düzenlenmesini öngördüğü ve temel hakların sonlandırılmasına ait olan aile tabibi ve aile sıhhati çalışanlarının kontratlarının feshini gerektiren nedenlere ait olarak genel prensipler ortaya konulmadan, yasal çerçeve çizilmeden, kontratın feshini gerektiren durumlar genel çizgileriyle da olsa belirlenmeden, ilgili konuların tamamının düzenlenmesinin yönetmeliğe bırakılması suretiyle yürütmeye sınırsız, meçhul, geniş bir düzenleme yetkisi tanındığı, bu prestijle kuralın yasama yetkisinin devredilemezliği prensibiyle de bağdaşmadığı
gerekçesiyle 5258 sayılı Aile Hekimliği Kanunu nun 8 unsurunun ikinci fıkrasında yer alan sözleşmenin feshini gerektiren nedenler ibaresinin iptaline karar vermiştir
Sözleşme Feshini Gerektiren Nedenler
Kararda ayrıyeten 5258 sayılı kanunun 8 unsurunun ikinci fıkrasında yer alan sözleşmenin feshini gerektiren nedenler ibaresinin iptal edilmesi nedeniyle doğacak hukukî boşluk kamu faydasını ihlal edecek nitelikte görüldüğünden iptal kararının kararın Resmî Gazete de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesinin uygun görüldüğü de belirtilmiştir Anayasanın 153 hususu uyarınca Anayasa Mahkemesi kararları yasama yürütme ve yargı organlarını yönetim makamlarını gerçek ve hukukî bireyleri bağlar Anayasa ya alışılmamış bulunarak iptal edilen bir norma iptal kararlarından sonra geçerlik tanımak mümkün değildir Anayasa Mahkemesi tarafından verilen iptal kararıyla Anayasa ya karşıtlığı sabit ve bilinir hale gelen bir hukuk kuralının uygulanmaya devam etmesi Anayasa nın üstünlüğü ve bağlayıcılığı ile hukuka bağlı devlet unsurlarına açıkça karşıt düşecektir 5258 sayılı kanunun aile hekimliği kontratının feshine ait kararlarının iptal edilmesi karşısında anılan kanun kararına dayalı yönetmelik kararlarının de hukuka muhalif olduğu açık olup Anayasa Mahkemesi nce öngörülen yürürlüğün ertelenmesi müddeti içinde de bu düzenlemelerin uygulanma imkanının kalmadığının kabulü gerekmektedir BSHA