Kahramanmaraş merkezli zelzelelerin akabinde tam 60 gün geçti Türk Tabipler Birliği TTB 2 Ay Zelzele Escort Bahçekapı Raporu yayımladı Raporda Afet direnci lakin hazırlıklı olmakla mümkün olabilir vurgusunda bulan TTB Kapısı fermuardan duvarları kumaştan fırtınada uçan yağmurda sel basan barınak niteliğindeki çadırlarla konut meselesinin çözülmesi mümkün değildir Bahçekapı escort En kısa vakitte milyonların barınma sıkıntısının tahlili için inançlı yerlerde barış içinde ve onurlu biçimde yaşama imkanlarının sağlanması gerekir vurgusunda bulunarak sarsıntı bölgelerinden 4 milyon 120 bin kişinin ayrıldığını hem Bahçekapı escort bayan sarsıntı bölgelerinde hem de bölgelerden ayrılan şahısların barınma sorunu olduğuna dikkat çekti
Deprem Bölgelerinde Barınma ve Hijyen Sorunu Hala Var
6 Şubat Depremleri nin meydana gelmesinin üzerinden tam 60 gün geçti Geçen iki aylık süreçte gelinen noktada sarsıntı bölgelerindeki duruma ait değerlendirmeler yapılıyor Zelzelenin birinci gününden 60 gününe kadar vazife alan kurumlar ortasında yer alan Türk Tabipler Birliği TTB zelzele ikinci ay raporunu yayımladı Raporda sarsıntının ikinci ayı olmasına karşın hala barınma ve hijyen sorunu birinci sırada yer alıyor Tabiplerin ve sıhhat çalışanlarının çalışma şartları depremzede sıhhat çalışanlarının hala bölgelerde misyon alması sorunu ve dinlendirilmesi teklifleri raporda öne çıkan başlıklar ortasında yer aldı
4 Milyon Kişi Yerinden Oldu
TTB Zelzele Raporu nda Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından açıklanan datalara nazaran yaklaşık 2 milyon kişinin yüklü olarak süreksiz hayat alanlarında ve süreksiz konaklama tesislerinde hayatlarını sürdürdürdüğü 3 320 000 kişinin öbür kentlere giderek yaşadıkları kentlerden ayrıldığı 800 bin kişinin ise köylere göç ettiği bilgileri paylaşıldı TTB bu bilgilere yönelik şu tespitlerde ve tenkitlerde bulundu Dolayısıyla sarsıntı sonrasında 4 120 000 kişi ülke içinde yerinden olmuştur Öbür kentlere göç edenlerin barınma şartlarına ait hiçbir somut bilgi bulunmamaktadır Göç edilen kırsal bölgelerin de yüklü olarak zelzeleden etkilendiği düşünülürse hem köylere göç edenler hem de onları konuk edenler açısından bir barınma sorunu kelam hususudur Cumhurbaşkanı tarafından açıklanan dataların ışığında şubat sarsıntıları sonrasında yaklaşık olarak 6 milyon insanın barınma konut ihtiyaçları ortaya çıkmıştır 4 milyon kişi ülke içinde yerinden olmuş bu bireylerin barınma şartlarına ait hiçbir data paylaşılmamış olması bu insanların barınma problemlerinin olmadığı manasına gelmemektedir
Deprem Vilayetlerinde 3 Milyonu Aşkın Kişi Barınamıyor
TTB nin 6 Şubat Zelzelesi 2 Ay Raporu nda 81 sayfadan oluşuyor raporda Kahramanmaraş Adıyaman Malatya Şanlıurfa Adana Osmaniye Gaziantep Hatay Elazığ Diyarbakır a ait değerlendirmeler ayrıntılı bir halde yer alıyor Barınma sorunu raporda birinci olarak öne çıkan hususlar ortasında yer alıyor TTB 6 Şubat Depremleri nin ikinci ayında barınmanın hala önemli bir sorun olmaya devam ettiğini belirterek hayatta kalan depremzedelerin erişebildikleri barınma şartlarının BM Ekonomik Toplumsal ve Kültürel Haklar Komitesi nin konut standartlarının çok gerisinde olduğunu vurguladı Hasar tespitinde yıkık acil yıkılacak ağır hasarlı bağımsız kısım sayılarıyla hane büyüklüğünün çarpımı sonucunda vilayetlere nazaran barınma sorunu oluşmuş kişi sayısı iddialarına raporda yer verildi Zelzelenin ikinci ayında toplam 821 bin 302 hanede 3 milyon 285 bin 208 kişinin acil barınma sorunun çözülmesine gereksinim olduğu tabir edildi
İçme ve Kullanma Suyu Söylemi Yönetmeliğe Aykırı
Raporda sağlıklı suya erişim su hakkı hijyen şartları genel ömür alanlarına ait ayrıntılı değerlendirmeler yapıldı TTB raporunda Bakan Koca nın insani kullanım hedefli suyu içme ve kullanma suyu diye ayırmasının Sıhhat Bakanlığı nın İnsani Tüketim Maksatlı Sular Hakkında Yönetmeliğine karşıt olduğunun altını çizdi Raporda Diyarbakır Adana Adıyaman Elazığ Gaziantep Osmaniye vilayetlerindeki sağlıklı suya erişim noktasında tahlillerin yayımlandığı bu vilayetlerde şebeke suyunun içilebilir nitelikte olduğu anlaşılmaktadır bilgisi yer alırken Hatay Kahramanmaraş Kilis Malatya da şebeke suyunun içilmemesi istikametinde ikazlar yapıldığı bilgileri yer aldı
Çadır Alanlarında Bayanlar İnançta Değil!
TTB 2 Ay Raporu nda bilhassa çadırlı süreksiz hayat alanlarında ömür şartlarının daha makus olduğu nüfus başına düşen tuvalet ve banyo kabinlerinin yetersiz olduğu bilhassa bayanların kullanımı açısından inançlı olmadığı vurgulandı Konteyner kentlere ait değerlendirmede ise genel hayat alanlarında hem altyapının hem de donanımın daha yeterli yapılandırıldığının gözlendiği bilgisi yer aldı Osmaniye ve Gaziantep teki konteynır kentlerde şartların daha yeterli olduğu birtakım süreksiz yerleşim alanlarında çamaşır ve kurutma makinelerinin bulunduğu bilgisi verildi Raporda konteyner kentlerle ilgili şu cümleler yer aldı Kahramanmaraş ta yer alan iki konteyner süreksiz hayat alanında konteynırlar ikili diziler halinde sıralanmış su ve kanalizasyon altyapısı ortak kolay müdahale edilebilecek biçimde açıkta oluşturulmuştur Dizilerin iki ucunda açıktaki altyapıyı gözlerden saklayacak halde konulmuş büyük saksılı bitkiler bulunmaktadır İkili konteyner dizileri ortasında asfalt geniş yol bulunmaktadır Tuvalet ve banyo imkanları kafidir Çadır yerleşmeleri bayanların ve çocukların güvenliği açısından uygun değildir Şiddet taciz üzere sıkıntılar süreksiz hayat alanlarında kalan bayanlar tarafından bildirilmektedir
Aile Planlaması Hizmetleri Verilmiyor
TTB raporunda ayrıyeten birinci basamak sıhhat ünitelerinde verilmeyen hizmetler ortasında aile planlaması hizmetinin yer aldığı belirtiliyor TTB Gözlemlenen çok değerli problemlerden biri de bu sıhhat ünitelerinde büyük çoğunlukla Aile Planlaması hizmetlerinin verilemiyor olmasıdır Kondom Oral Kontraseptif RİA üzere gereçlerin temininde yaşanan zahmetler RİA uygulama şartlarının ya da sertifikalı sıhhat çalışanlarının olmaması da lisana getirilen sıkıntılardandır Birtakım süreksiz ömür alanlarında sivil toplum kuruluşlarının istekli hizmet veren sıhhat üniteleri vardır kimilerinde 24 saat hizmet veren askeri revirler bulunmaktadır kimilerinde ise sıhhat çadırı ya da ünitesi bulunmamakta yakındaki ASM den yararlanılması öngörülmektedir Bilhassa bayanların hizmete ulaşımları açısından bu yaklaşımın uygun olmadığı söz edilmiştir Bunun temelinde çadırların insanların buradaki eşyalarını inançla bırakıp bir yere gitmelerine imkan sağlayacak inançlı şartlara sahip olmaması bayanların çocuklarını bırakıp görece uzak bir yere gitmekle zorlanmaları çocuklarıyla birlikte her vakit hareket edebilmelerinin olanaksız olması çadırda hasta yaşlı engelli aile bireylerinin bakım sorumluluğunu devredecek kimselerinin olmaması yanı sıra ulaşım şartlarının zorluğu üzere etmenler tesirli olmaktadır tespitinde bulundu
ASM ler Önemli Yara Almıştır
TTB 2 Ay Zelzele Raporu nda birinci basamak sıhhat hizmetlerinin önemli yara aldığı bilhassa Adıyaman Hatay Gaziantep in Nurdağı ve İslâhiye ilçeleri Kahramanmaraş ve Malatya da fizikî olarak pek birçok yıkılarak hizmet veremez durumda olduğu belirtildi Raporda Milyonlarca insanın konutlarının oturulamaz durumda olması insanların ülke içinde yer değiştirmiş olmaları kendi vilayetlerinde süreksiz ömür alanlarında barınmak zorunda olmaları birinci basamak sıhhat hizmetlerini de çok olumsuz etkilemiştir Zelzele öncesinde aile sıhhati merkezlerinin çalışma modelinin nüfus tabanlı olmayıp liste tabanlı olduğu bilinmektedir Sarsıntı sonrasında bu liste tabanları bile kaybolmuş durumdadır Birinci basamak sıhhat hizmetlerinin örgütlenmesi ve sunumu açısından en temel meselelerden bir nüfus tabanlı bir hizmet planlamasının olmamasıdır bilgileri yer aldı
Nitelikli Sıhhat Hizmeti Sağlanmalıdır
Raporda sıhhat ünitesinde çalışanların nüfus bilgisine sahip olmadıkları süreksiz hayat alanlarında barınan şahısların farklı ASM lere kayıtlı olabildikleri bu durumun hizmetin sürekliliğini aksattığı belirtildi Geçici ömür alanlarında ekseriyetle bir sıhhat çadırı karavanı konteynırından oluşan bir sıhhat ünitesi bulunmaktadır Bu ünitelerde sunulan hizmetler hayat alanlarında nazaran farklılık gösterebilmektedir Birtakım ömür alanlarında sıhhat ünitelerinde ambulans bulunmakta iken birçoğunda bulunmamaktadır Sıhhat ünitelerinin kimilerinde fizikî yerden kaynaklanan altyapı tuvalet bulunmaması ısınma sıkıntıları üzere sıkıntılar gözlemlenmiştir değerlemesinde bulunan TTB Sağlık çalışanları tuvalete gidecek vakitleri olmadığı için su alımını kısıtladıklarını tabir etmişlerdir Sıhhat ünitelerinin en kısa vakitte nitelikli bir sıhhat hizmeti verilebilecek fizikî şartlara kavuşturulması şarttır vurgusu yaptı
Aşı Hizmetleri Değerlendirmesi
TTB raporunda ikinci ayda sıhhat çadırlarının sadece poliklinik hizmeti verdiği ünitelerde çoğunlukla aşı dolabı bulunmadığının gözlendiği belirtilerek şu bilgilere yer verildi Bazı GYA sıhhat ünitelerinin aşılama çalışmaları için bireyleri kayıtlı oldukları ASM lere yönlendirdikleri rapor edilmiştir Bu ise aşılama çalışmalarının aksamasına gecikmesine yol açabilecektir Gözetici sıhhat hizmetleri kısmen yürütülebilmekte ya da hiç sunulamamakta bu durum hamile izlemi çocukluk çağı ve hamile bağışıklaması üzere başlıklarda eksikliklere yol açmaktadır Birtakım ünitelerde bağışıklama çalışmalarının ilçe sıhhat müdürlükleri tarafından yürütüldüğü belirtilmiştir
Depremzede Sıhhat Çalışanı Sorunu Devam Ediyor
Depremlerin ikinci ayında zelzele bölgelerinde çalışan sıhhat çalışanlarının birçoklarının depremzede sıhhat çalışanlarından oluştuğunu belirten TTB Sağlık İşçileri Bölgede çalışan sıhhat işçilerinin değerli bir kısmı depremzededir ailelerinin inançlı barınma şartları sonlu ya da yoktur Sarsıntısı yaşayan sıhhat işçileri sarsıntı sonrası ikinci haftadan sonra çalışmaya zorlandıklarını ailelerinin güvenliği barınma üzere çok temel yaşamsal sıkıntılarını çözemediklerini ailelerini inançlı bölgelere taşıdıklarını kendilerinin başlangıçta otomobillerinde daha sonra sıhhat kurumlarının kimi vakit hasarlı binalarında barınmaya çalıştıklarını belirtmişlerdir Öteki bir küme sıhhat işçileri ise görevlendirme ile çalışmaktadır kimi ünitelerde günde iki kimilerinde üç vardiya olarak vazife yapmaktadırlar Görevlendirme ile gelenlerin bir sonraki takımla değişimlerine ait çalışma döngülerinin muhakkak olmamasının sorun olduğu pek çok süreksiz ömür alanında sıhhat ünitesi tarafından söz edilmiştir bilgileri yer aldı
Görevlendirmelerin Son Anda Bildirilmesi Sorunsalı
Sağlık işçilerine görevlendirmelerin son anda haber verildiği bilgisine raporda yer veren TTB şu bilgileri paylaştı Sağlık işçileri zelzele bölgesine hazırlıksız gelmek zorunda kaldıklarını hangi bölgeye ve nereye hangi konumda görevlendirildiklerini zelzele bölgesine geldikten sonra öğrendiklerini belirtmişlerdir Geride bıraktıkları iş ve aile ortamındaki yükümlülükleri sebebi ile huzursuzluk duymaktadırlar Bilhassa aile doktorları kimi sıhhat ünitelerinde ve işlerlik kazanan ASM lerde doktor muhtaçlığı olduğu halde tertip yanlışları nedeniyle pasif pozisyonda olduklarını birebir biçimde kimi uzman tabipler gereksinim fazlası görevlendirildikleri için huzursuzluk duyduklarını belirtmektedir Uzmanlık alanlarının gereğini yapamadıklarını ve geride bıraktıkları iş yükünün daha da arttığını tabir etmektedirler Pek çok ünitede ister zati yerelde çalışmakta olan ister görevlendirme ile gelen sıhhat çalışanları gündüz çoğunlukla iş ortamında olmakta gece barınma ısınma duş yapma üzere ihtiyaçlar ve fiziki şartları açısından birçok defa badire yaşamaktadırlar Yemeklerini kendileri hazırlamak zorunda kalabilmekte yemek hazırlama şartlarının hijyen açısından kâfi olmadığını belirtmektedirler Beslenme için GYA lardaki aşevlerinden yararlanmaları da kelam konusu olabilmektedir
Farklı Sıhhat Profesyonelleri Gruplara Eklenmelidir
Sağlık takımlarının içinde pek çok yerde halk sıhhati uzmanlarının yer almasının olumlu olduğunu belirten TTB Ambulans bulunan ünitelerde acil tıp teknisyenleri de vazife yapmaktadır Kimi GYA larda gözlemlendiği üzere yalnızca tabip ve hemşirelerden oluşan bir bileşim sıhhat takımı açısından kâfi ve uygun değildir Doktor hemşire ebe yanı sıra bilhassa sarsıntının oluşturduğu yıkım ve travmayla baş edebilmek için insanların psikososyal takviyeye ihtiyaçları olması nedeniyle psikolog toplumsal hizmet uzmanı çocuk gelişimi uzmanı üzere farklı sıhhat profesyonellerinin de birinci basamak sıhhat grubuna kalıcı olarak eklenmesi gereklidir Var olan İlçe sıhhat müdürlüklerinin etraf sıhhati ile ilgili fonksiyonları güçlendirilmeli bilhassa enkazlar ve tozun sıhhat tesirlerinin kıymetlendirilmesi şebeke suyunun pak ve inançlı olmasının izlenmesi üzere etrafa yönelik sorumlulukların aksatılmaması yerinde olacaktır dedi
Molozların Tarım alanlarına Dökülmesi Felaketlere Yol Açacaktır
Atıkların idaresi konusunun sarsıntı sonrasındaki birinci haftalara kıyasla daha güzel olduğu lakin süreksiz ömür alanlarında hâlâ atıkların saklanması ve uzaklaştırılmasıyla ilgili sıkıntılar ve yetersizlikler gözlendiğinin belirtildiği raporda enkaz kaldırma çalışmalarının insanların barınma alanlarına olumsuz tesirleri konusu da yer aldı TTB tarafından sarsıntı birinci ay raporunda da vurgulanan bahis hala değerini koruyor Deprem bölgesinde asbest maruziyeti riskinin kıymetli bir sorun olarak hala varlığını devam ettirdiğine işaret eden TTB deprem bölgesindeki vatandaşlarımız ve kurtarma yıkım ve enkaz kaldırma faaliyetlerinde vazife alan personellerin asbest maruziyeti için risk altında olduğu birinci ay raporunda da belirtilmişti Enkaz kaldırma çalışmaları sırasında oluşan toz nedeniyle insan barınma alanları risk altındadır Bu cins olağandışı durumlarda enkaz kaldırma çalışmalarının yıllarca sürebildiği bilinmektedir Molozların tarım alanlarına su havzalarına dökülmesi ikincil felaketlere yol açacaktır Enkazlardaki asbest içeren gereçlerin gerekli tedbirler alınarak ayıklanması kaldırma çalışmalarının daha sonra inançlı bir biçimde gerçekleştirilmesi gereklidir cümleleri yer aldı
Verilere Erişim Sorunu Var
Türkiye de bilgilere erişim sorunu olduğuna dikkat çeken TTB Şubat zelzelelerinin yarattığı yıkımın ve ikincil tesirlerinin gerçek boyutunun mümkün olduğunca görünür olmamasına yönelik bir uğraş harcandığının gözlendiğini belirtti TTB nin erişilemiyor dediği datalardan kimileri şöyle Hasar tespit çalışmaları Etraf Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yapı İşleri Genel Müdürlüğü tarafından yürütülmektedir Fakat bakanlığın ve vilayetlerdeki temsilciliklerinin web sitelerinde açık sistematik güncellenen hasar tespit bilgileri açıklanmamaktadır TÜİK hanehalkı büyüklüğü datalarına vilayetlere nazaran erişim kelam konusu değildir yayımlanan bültendeki Türkiye haritasındaki renk kodları üzerinden çıkarsama yapmak imkanlıdır Şebeke suyunun niteliğine ait datalar de şeffaf bir biçimde paylaşılmamaktadır Az sayıda belediye su tahlil datalarını güncelleyerek web sitelerinde paylaşmakta olasılıkla şebeke suyunda sorun olan vilayetlerde gerekli datalara erişim kelam konusu olamamaktadır Etraf Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı TÜİK AFAD belediyeler üzere ilgili kurumsal yapılardan direkt bilgilerin elde edilemediği şartlarda yetkililerin basına yansıyan açıklamalarındaki bilgileri temel alarak sorunun boyutunu ortaya koymaya yönelik bir akıl yürütmeye ihtiyaç vardır
Dezavantajlı Kümeler İçin Şartlar Çok Zorlaştırıcı
Geçici hayat alanlarında yangın tehlikesine de dikkat çekilen raporda yangınlarda can kayıplarının olduğu belirtilirken toplumun hamileler çocuklar yaşlılar engelliler sığınmacılar LGBTİ bireyler üzere özellikli ihtiyaçları olan ya da dezavantajlı kırılgan kesitlerinin ihtiyaçlarının karşılanması süreksiz ömür alanları şartlarında epey güç olduğu neredeyse olanaksız olduğu bilgisi vurgulandı
Ramazanda İki Öğün Yemek Çıkarılıyor
Raporda besine erişim başlığında şu bilgilere yer verildi Büyük süreksiz hayat alanlarında besine erişim aşevleri tarafından karşılanmaktadır ve kâfi olarak değerlendirilmiştir Birtakım hayat alanlarında Ramazan devrinde iki öğün yemek çıkartılması kabul edilemez Çölyak üzere özellikli beslenme ihtiyaçları olan bireylerin bilhassa birinci devirde sorun yaşadıkları bilinmektedir
BM Raportörü Değerlendirmesi
TTB Zelzele 2 Ay Raporu nda Birleşmiş Milletler Kâfi Ömür Standardı Hakkı nın bir bileşeni olarak kâfi barınma ve bu bağlamda ayrımcılığa uğramama Hakkı Özel Raportörü Raquel Rolnik in değerlendirmelerine de yer verildi TTB Raporu nda Yeterli barınma hakkının afet müdahalesine entegre edilmesinin geniş tesirleri olduğunu bununla birlikte uygulamada kâfi barınma hakkının kavranması ve bunun afet müdahalesine uygulanmasının hakkın sadece kimi taraflarıyla bilhassa de fizikî yapılar ve ferdi mülk sahipliği ile sonlu kaldığını kimi durumlarda yine inşa etme ve kurtarma gayretlerinin afet mağdurlarının kâfi barınma hakkından yararlanmaları üzerinde ziyanlı bir tesire sahip olduğunu görüşleri tabir edildi Özel raportörün görüşüne nazaran yeniden yapılanma gayretlerinde kâfi barınma hakkının gerçekleştirilmesi için kapsamlı gayret gösterilmesi yalnızca bir mecburilik değil birebir vakitte doğal afetin tesirlerini şiddetlendiren ya da onun tarafından görünür kılınan eşitsizlikleri gidermek ve kâfi barınma hakkını kademeli olarak gerçekleştirme uğraşlarına katkıda bulunmak için bir fırsat sunmaktadır değerlendirmesi yer aldı (BSHA – Bilim ve Sıhhat Haber Ajansı)