Boğaziçi Üniversitesi İklim Siyasetleri Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Levent Kurnaz, iklim değişikliği ve kutuplarda yer alan buzullardaki erimelerin Marmara Denizi’ne tesirleri konusunda ikazlarda bulundu.
Kurnaz, Marmara Denizi’nin su düzeyindeki yükselmelerin, İstanbul Boğazı’na yakın noktalarda bulunan birçok yapıda ve kıyıya yakın toplu taşıma istasyonlarında gelecek yıllarda sorunlara yol açacağını belirtti.
“50 CM CİVARINDA YÜKSELME GÖRÜYOR OLACAĞIZ”
“Kutuplar eriyor ve bu kutupların erimesinin doğal sonucu olarak da deniz düzeyi yükseliyor” sözünü kullanan Kurnaz, “Bir meşrubat bardağının içine siz evvel buzu koyup sonra üstüne, meşrubatı döktüğünüz vakit orada bir yükselme olmaz. Buna karşılık siz evvel meşrubatı koyup sonra buzları koyacak olursanız o vakit eridiği vakit taşar. Birebir durum kelam konusu. Kara üstündeki buzullar yani Antarktika ve Grönland’daki buzullar fecî süratle eriyorlar. Bu buzulların erimesi de bu yüzyılın sonuna kadar yaklaşık en az 1 metrelik deniz düzeyine yükselmeye yol açacak. Bunun karşılığı 2050 yılında Marmara Denizi’nde en az 50 santimetre civarında yükselme makul ihtimalle görüyor olacağız. Yani bu karamsar bir şey lakin daha da fazla olabilir. Daha az olması ihtimali daha düşük. Bu da hani deniz düzeyine 50 cm-1 metre ortasında yaşayan herkesi birazcık huzursuz etmeli. Yani burada sadece boğazdaki yalılardan bahsetmiyoruz. Daha değerli olan Kadıköy’e gittiğinizde mesela Kadıköy Metrosu’nun sol taraftaki çıkışı neredeyse deniz düzeyinden iki karış üsttedir. Makûs bir lodos fırtınasında onun içine su dolabilir, bunun için de 2050’yi de beklemeyecek muhtemelen. Daha evvel de göreceğiz bu sorunları. Boğaz’daki yalıları birkaç kez su basmış olacak 2050’ye kadar” diye konuştu.
“BİTKİLER VE HAYVANLAR ETKİLENECEKLER”
Deniz suyu düzeyindeki yükselmelerin yalnızca Marmara Bölgesi’ni etkilemeyeceğine değinen Kurnaz, “Şimdi biz İstanbul’dan konuştuk, mesela onun ötesinde biz Susurluk Çayı’na gidecek olursak; denizde su yükseldiği vakit içeri gerçek hayli uzun bir aralığa o tuzlu suyun tesiri olacak. Onun etrafında tarım yapanların, o etraftaki bitkilerin, hayvanların hepsi bundan etkilenecekler. Türkiye’deki büyük ovalara gidecek olursak işte Büyük Menderes’e, Çarşamba Ovası’na falan oralar da çok daha önemli meseleler olacak bu suyun yükselmesinden dolayı” dedi.
“MÜSİLAJIN KAPISINI ARALIYOR”
Marmara Denizi’nde suyun ısınmasına da dikkat çeken Kurnaz, “Bundan ötürü iki sene evvel çok makûs bir müsilaj yaşadık. İnşallah, bu sene Mayıs ayında o kadar makus bir şey görmeyiz. Zira, şu sıra oldukça ağır bir yağışla karşılaştık. Bu da Marmara Bölgesi açısından müsilajın hafif hafif kapısını aralıyor. Müsilajla müsabaka ihtimalimiz Marmara Bölgesi’nde her vakit var. Zira, aşağı üst büsbütün yağışla alakalı bir husus ve ne kadar çok yağış olacak olursa Marmara Bölgesi’nin etrafında gübreyi denize taşıyarak o müsilajın beslenmesine neden oluyor. Tek sebebi bu değil lakin en değerli sebeplerinden bir tanesi” sözlerini kullandı.