Türkiye artık sıklığı 1 5 yıla inen vergi afları düzenlemesine yeni birisisini daha ekledi 09 Avrupa yakası travestileri 03 2023 tarih ve 7440 sayılı Bazı Alacakların Yine Yapılandırılması ile Birtakım Kanunlarda Degˆis iklik Yapılmasına Dair Kanun yürürlüğe girdi
Kanunun ismi yapılandırma olduğu için kamuoyunda nitelendirme farklılıkları görülse de Ayrancı travestileri vergi hukuku uzmanı Prof Dr Funda Başaran Yavaşlar değişikliği külliyen bir af yasası olarak tanımlıyor .
Yavaşlar yasa kapsamına giren vergi borcuna bağlı tüm gecikme faizleri ve artırımlarının silinip bunların yerine Bağdat caddesi travestileri ana vergi borcunun yıllık yüzde 9 aylık yüzde 0 75 faizle güncellenmesini münasebet gösteriyor
286 BİN 500 TL VERGİ YERİNE 103 BİN 600 BİN TL ÖDENECEK
2018 yıl sonu itibariyle Bahçelievler travestileri 100 bin TL vergi borcu bulunan bir işletmeninin TÜİK bilgileri dikkate alındığında aktüel gerçek vergi borcunun 286 bin 500 TL ye denk geldiğini belirten Yavaşlar yeni vergi değişikliği ile birlikte Bahçeşehir travestileri bu işletmenin anapara ve faiz için tek ödeme seçeneği ile yalnızca 103 bin 600 bin TL ödeme yapacağını tabir etti Yavaşlar Kanunda ayrıyeten vergi cezası affı kasa ve stok affı matrah ve vergi artırımı yaparak vergi incelemesini ve tarhı vergi borcu tespiti engelleme imkanları da yer alıyor Bunlar da dikkate alındığında bu sayı daha da düşüyor dedi
250 MİLYAR TL LİK KAYIP NASIL KARŞILANACAK
Prof Dr Funda Başaran Yavaşlar bu af yasası ile birlikte en az 250 milyar TL lik vergi gelirden vazgeçildiğini belirterek Bu meblağ 2023 bütçesinde kamu geliri olarak yer aldığına ve kamu sarfiyatları bu gelir dikkate alınarak hazırlandığında nazaran affedilen ölçü kadar kamu hizmetinden vaz mı geçilecektir Geçilmeyecekse kamu hizmetlerinin finansmanı için gereken bu sayı kimden ve nasıl sağlanacaktır Sonuçta para basma enflasyon borçlanma ise faiz yükü olarak geri döndüğüne nazaran vergi kaçırmayanların üzerindeki vergi yükü biraz daha mı arttırılacaktır dedi
ANAYASA İHLALİ VAR
Son yıllarda sık sık vergi affı olduğunu söz eden Prof Dr Funda Başaran Yavaşlar vaktinde vergisi ödeyen mükellefler ile fiyatı çalışanların bu uygulama ile cezalandırıldığını söz etti Yavaşlar şöyle konuştu
Sıklığı artık 1 5 yıla inen vergi afları serisi karşısında vergisini vaktinde ödeyen beyana tabi gelir vergisi ve kurumlar vergisi mükelleflerine tanınan yüzde 5 lik vergi indiriminin yüzde 10 a çıkarılması talepleri ziyadesiyle legaldir Ayrıyeten artık ücretlileri de unutmamak gerekir Bu kesim fiyatları daha ellerine geçmeden stopaj yoluyla vergilerini ödediği için kural olarak bu cins af maddelerinden yararlanamamaktadır Ayrıyeten eline geçen ölçüden tasarruf yapmak bir yana tamamını mecburî ve olağan hayat sarfiyatlarına harcadıkları için mali güçlerine oranla daha yüksek bir dolaylı vergi yüküne de taşımaktadırlar 20 yılı aşan bir vakit diliminde daima ve sistematik olarak bir kesitin vergi yükü af maddeleriyle azaltırken başka kesite emsal bir imkanının tanınmaması ve toplam vergi yükünün büyük kısmının direkt ve dolaylı vergilerle onların üzerine bırakılması bu kesitin mülkiyet hakkının ölçülülük unsuruna alışılmamış formda ihlal edilmesi manasına gelir Ücretlilere de aftan yararlananlarla tıpkı oranda vergi iadesi yapılmadığı yahut bu yılki gelir vergileri bu oranda azaltılmadığı sürece bu anayasa ihlalinin ve adaletsizliğin yargıdan dönmesi gerekir
ÖDENMEYEN 100 BİN TL LIK VERGİ BORCUNUN SEYRİ
Teknik ayrıntılara girmeden kolaylaştırarak bir örnek vermek gerekirse A son ödeme tarihi 31 12 2018 olan 100 000 TL lik vergi borcunu ödemediği için bu borca 01 01 2019 tarihinden itibaren 31 12 2022 ye kadar toplam yüzde 88 1020 oranında gecikme artırımı uygulanacaktır Böylelikle 31 12 2022 tarihi itibariyle A nın toplam borcu işletilen 88 102 TL lik gecikme artırımıyla birlikte 188 102 TL olacaktır
A af maddesinden yararlanarak borcunu ödemek istediğinde 88 bin 102 TL silinecek onun yerine ana borç olan 100 bin TL ye yıllık yüzde 9 faiz oranı uygulanarak 36 bin TL faiz alınacaktır Bu durumda A 188 bin 102 TL yerine 36 bin TL si faiz olmak üzere 136 bin TL ödeyecek ve böylelikle toplam borcunda yaklaşık yüzde 28 oranında azalma ortaya çıkacaktır
Ancak 100 bin TL nin 31 12 2018 deki kıymeti ile 31 12 2022 deki pahası birebir değildir TÜİK sayıları dikkate alındığında dahi gerçek olarak TÜFE 31 12 2018 in 100 bin TL si 31 12 2022 nin yaklaşık 286 bin 500 TL sine karşılık gelmektedir Hasebiyle af kapsamı çerçevesinde A dan faiz dahil 136 bin TL alındığında 2018 deki 100 bin TL lik ana borcun yalnızca yüzde 47 5 i tahsil edilmiş yani yüzde 52 5 i affedilmiş olmaktadır
Üstüne 136 bin TL 48 taksitle dört yılda ödenmek yerine tek seferde ödendiğinde 36 bin TL üzerinden yüzde 90 indirim daha yapılacağından A nın yapacağı ödeme 103 bin 600 TL ye inmekte münasebetiyle vergi borcunu vaktinde ödemeyip dört yıl boyunca parayı kullanan A 2019 a oranla yüzde 64 daha az vergi ödeyerek borcundan kurtulmaktadır